FREE BOOKS

Author's List




PREV.   NEXT  
|<   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   >>  
ns aan al de huizen in de stad. Denk eens aan al de dingen in ons land en in de landen hieromheen, de boomen, den grond, al wat er op is.... Wat zijn het behalve natuurdingen?--het zijn _waren_. _Koopwaren voor den mensch_. Zie eens, elk ding heeft waarde. Wat is die waarde, wat is de ruilwaarde? Het is de Arbeid, gemeten door den tijd. Onze arbeid, van u en mij, schept waarde. En de bezitters ruilen waarde tegen waarde. Maar hoe ontstaat het kapitaal? Hoe komt het dat er altijd meer komt in d' handen van hem die kapitaal bezit? Hoe schept bezit bezit, geld geld, waar waarde? Hoe komt uit ruilen altijd meer, meer voort? Dat komt, Maria, omdat onder de waren die geruild worden er ook menschen zijn! Dat komt omdat wij, gij en ik, zijn onder de ruilwaarden, en wij, wij kunnen meer waarde maken dan wij waard zijn.-- Ons bloed kan meer doen dan het kost, ons eten, de kleeding die wij dragen, de kamers die wij bewonen en de brandstof die wij verbranden, op een dag, in een maand, of in een jaar, is minder waard, heeft minder waarde, wordt om 't duidlijker te zeggen, in korter tijdsduur gemaakt dan wat wij zelve maken hier in de fabriek in een jaar, een maand, of op een dag.-- We ontvangen voortbrengsel van zes uur misschien, wij geven van twaalf. En dat meerdere, die meerdere waarde, dat nieuwe werk aan grondstof toegevoegd, neemt de eigenaar der fabriek, en wij gaan iedere week met net genoeg naar huis om van te leven schamel en karig. Begrijp je 't Maria, het kapitaal?" Maria knikte. En de werkman zei: "En zoo gaat 't overal op heel de wereld waar 't kapitalisme is. Iederen dag scheppen de millioenen loonarbeiders meer dan zij krijgen. Het kapitaal groeit, het wordt een eeuwig groote gouden berg." Ze dreven ieder hunne handen door de draden, grepen hier en grepen daar, met hun gedachten half en met hun handen heel in het werk. Het werk schoot op, het werd grooter, er kwamen meer draden des inslags. "Wat is nu de drijfkracht van dit alles", zoo ging hij voort, "hoe komt het dat altijd meer komt, waarom gaat 't overschot niet op of blijft gelijk? Dat moet ik je ook nog zeggen, opdat je een goeie socialiste wordt. In de eerste plaats zijn Wij dus de drijfkracht. Wij maken altijd meer, en zooveel meer dat elk jaar overblijft, en ieder jaar wordt gevoegd het surplus bij 't kapitaal. Maar in de tweede plaats is deze het,
PREV.   NEXT  
|<   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   >>  



Top keywords:

waarde

 

kapitaal

 

altijd

 

handen

 

grepen

 

draden

 
drijfkracht
 

plaats

 

zeggen

 
fabriek

meerdere

 

minder

 

schept

 

ruilen

 
gouden
 

groote

 
groeit
 

eeuwig

 

dreven

 

dingen


tweede
 

krijgen

 

werkman

 

hieromheen

 

knikte

 
boomen
 

Begrijp

 

landen

 

overal

 

scheppen


millioenen

 

loonarbeiders

 

Iederen

 

kapitalisme

 

wereld

 
gedachten
 

schoot

 
socialiste
 

blijft

 

gelijk


eerste

 
zooveel
 

overblijft

 

surplus

 

huizen

 

overschot

 
kwamen
 

schamel

 
grooter
 
gevoegd